Ukraińska elektroniczna kolejka dla ciężarówek єЧерга (eCzerha) została rozszerzona o mechanizm, który pozwala nadawać pierwszeństwo wybranym kategoriom transportu. Rozwiązanie jest obecnie testowane na przejściach granicznych obsługujących ruch ciężarowy.

Dla przewoźników wykonujących transport na Ukrainę oznacza to istotną zmianę. Pozycja ciężarówki w kolejce nie musi być już uzależniona wyłącznie od momentu dokonania rejestracji. Znaczenie może mieć również rodzaj przewozu oraz zastosowane procedury celne.

Które ciężarówki mogą mieć pierwszeństwo?

Priorytet przewidziano dla kilku kategorii transportu. Chodzi przede wszystkim o przewozy realizowane przez przedsiębiorstwa posiadające status AEO, czyli upoważnionego przedsiębiorcy gospodarczego. Uwzględniane są również transporty realizowane z wykorzystaniem tranzytowej deklaracji T1 oraz karnetu TIR. Osobną kategorię stanowią towary szybko psujące się.

Co ważne, przewoźnik nie musi ręcznie zgłaszać swojego uprawnienia do pierwszeństwa. Ukraińska administracja celna podaje, że informacje dotyczące odpowiednich uproszczeń są sprawdzane automatycznie dzięki integracji jej systemów z єЧергоą.

Trzy ciężarówki z priorytetem, potem pięć pozostałych

Najciekawszym elementem nowego rozwiązania jest sposób ustalania kolejności. Mechanizm działa według proporcji 3:5. Oznacza to, że po pięciu ciężarówkach bez priorytetu w kolejce powinny znaleźć się trzy pojazdy należące do kategorii uprzywilejowanych.

W praktyce kolejność została określona następująco:

• ciężarówka z towarem szybko psującym się, która jednocześnie korzysta z AEO, T1 lub TIR,
• ciężarówka z towarem szybko psującym się,
• ciężarówka korzystająca z AEO, T1 lub TIR,
• następnie pięć ciężarówek bez priorytetu.

Taki sposób organizacji kolejki oznacza, że status przewoźnika, rodzaj transportu albo zastosowana procedura celna mogą realnie wpływać na kolejność przekraczania granicy.

Mechanizm jest obecnie testowany

Testy nowego rozwiązania rozpoczęły się 17 lipca 2026 roku, ale z punktu widzenia przewoźników najważniejsze jest to, że mechanizm jest obecnie sprawdzany w praktyce. Funkcjonalność testowana jest na wszystkich przejściach granicznych, na których odprawiane są ciężarówki o masie powyżej 3,5 tony.

Nie jest to więc rozwiązanie ograniczone do jednego przejścia. Zostało przygotowane jako element działania systemu єЧерга na przejściach obsługujących ruch ciężarowy.

Co to oznacza dla polskiego przewoźnika?

Dla firmy transportowej wykonującej przewozy na Ukrainę znaczenie może mieć przede wszystkim to, czy korzysta ona ze statusu AEO oraz z procedur T1 lub TIR. Jeżeli transport spełnia warunki określone przez ukraiński system, ciężarówka może zostać zakwalifikowana do grupy posiadającej pierwszeństwo.

Nie oznacza to oczywiście, że taki pojazd automatycznie przejedzie granicę bez oczekiwania. Na czas odprawy nadal wpływają m.in. przepustowość przejścia, sytuacja na granicy oraz czynności wykonywane przez służby.

Zmienia się jednak sama zasada ustawiania pojazdów w elektronicznej kolejce. Co istotne, system єЧерга umożliwia podawanie podczas rezerwacji również danych dotyczących dokumentów celnych, w tym T1 i TIR.

Ukraina rozwija elektroniczną kolejkę

System єЧерга jest ważnym elementem organizacji ruchu ciężarowego na ukraińskich przejściach granicznych.

Jego zadaniem jest umożliwienie przewoźnikom wcześniejszej rejestracji i uporządkowanie ruchu na granicy. System jest rozwijany wspólnie przez ukraińskie instytucje odpowiedzialne m.in. za infrastrukturę, cyfryzację, transport, cło i ochronę granicy.

Nowy mechanizm priorytetów jest kolejnym etapem tego procesu.

Dla przewoźnika najważniejsza informacja jest prosta: kolejka do ukraińskiej granicy nie musi już działać wyłącznie według zasady „kto pierwszy się zapisał, ten pierwszy przejedzie”. O kolejności może decydować również status przewoźnika, rodzaj transportu oraz zastosowana procedura celna.

A ponieważ mechanizm jest obecnie testowany, jego działanie w praktyce będzie szczególnie istotne dla firm, które regularnie wysyłają ciężarówki na Ukrainę.

Źródło: IRU, Państwowa Służba Celna Ukrainy, Ministerstwo Rozwoju Ukrainy, fot. poglądowa